الوقت - با آغاز مذاکرات آتش بس در اسلام آباد در ظهر شنبه، این مذاکرات تا ساعات پایانی شامگاه شنبه نیز ادامه یافت و یک ساعت مانده به پایان شنبه، خبرنگاران حاضر در محل گفتگوها اعلام کردند که دور جدیدی از مذاکره سه جانبه ایران، آمریکا و پاکستان در سومین جلسه آغاز شد. برخی خبرنگاران گفتند که شاید سومین جلسه گفتگوی مقامات آمریکایی و ایرانی، آخرین فرصت تیم ایرانی به آمریکاییها برای دستیابی به چارچوب مشترک در این دور از مذاکرات باشد.
از سوی دیگر شبکه خبری آمریکایی اماسناو به نقل از یک دیپلمات مطلع گزارش داد که ایران احساس میکند دست برتر را در مذاکرات کنونی با آمریکاییها دارد. البته در آمریکا کم نیستند کسانی که اذعان دارند این ایران است که در مذاکرات دست برتر دارد. این گزارش نگاهی به ارزیابیها در غرب از موقعیت ایران و آمریکا در مذاکرات آتش بس دارد.
رئیس جمهوری آمریکا روز شنبه به وقت محلی در گفتگوی تلفنی با شبکه نیوز نیشن افزود که گفتگوها میان ایالات متحده آمریکا، ایران و پاکستان آغاز شده، اما نتیجه آن هنوز مشخص نیست. ترامپ در پاسخ به سوالی درباره روند مذاکرات اسلام آباد میان ایران و آمریکا گفت: «هیچ ایدهای ندارم.»
ترامپ چه اهرم فشاری دارد؟
همزمان با مذاکرات جاری میان تهران و واشنگتن، بسیاری بدنبال این هستند که بدانند اهرامهای فشار آمریکا در مذاکرات در برابر ایران چیست؟ شبکه تلویزیونی سی.ان.ان آمریکا به این پرسش پاسخ داده و نوشته است که دولت ترامپ فاقد اهرم فشار موثر علیه ایران در مذاکرات آتش بس است. سیانان در گزارش خود همزمان با مذاکرات آتش بس در پاکستان نوشته است: ترامپ طوری به نظر میرسد که انگار اهرم فشارش را از دست داده، ایدههایش تمام شده و بیش از پیش به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت است.
براساس گزارش سی.ان.ان، تصویر کلی این است که ترامپ بسیار مشتاقتر از ایران برای رسیدن به توافق به نظر میرسد، این در حالی است که ترامپ در ابتدا گفته بود جنگ تنها با تسلیم بیقید و شر» ایران پایان خواهد یافت.
از سوی دیگر، اندیشکده انگلیسی چتمهاوس در تحلیلی از تحولات اخیر تأکید کرد که آمریکا در دستیابی به اهداف خود در جنگ علیه ایران ناکام مانده و همین وضعیت، دولت دونالد ترامپ را در آستانه انتخابات میاندورهای به سمت تلاش برای توافق با تهران سوق داده است.
این اندیشکده با اشاره به نزدیکشدن انتخابات میاندورهای در ماه نوامبر، تأکید میکند که تداوم جنگ و افزایش قیمت انرژی و تورم، میتواند بر اولویتهای اصلی رأیدهندگان آمریکایی که عمدتاً بر اقتصاد متمرکز است، تأثیر منفی بگذارد.
چتم هاوس همچنین هشدار داده که در سناریوی عدم توافق، تشدید اختلال در زنجیره تأمین، افزایش قیمتها و پیامدهای ناشی از ناامنی در مسیرهای دریایی میتواند وضعیت را برای واشنگتن دشوارتر کند.
دست برتر ایران در مذاکرات با واشنگتن
در آمریکا همچنین روایتهای متعددی وجود دارد که نشان میدهد طرف ایرانی در مذاکرات با آمریکا دست برتر دارد. از جمله روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال در گزارشی تحلیلی نوشته است که ایران پس از جنگ اخیر و با در اختیار داشتن اهرم تنگه هرمز، دست بالا را در مذاکرات با آمریکا در اسلام آباد در اختیار دارد و میتواند همچنان بر روند گفتوگوها و بازار انرژی تاثیر داشته باشد.
این روزنامه محافظه کار آمریکایی گزارش داده است که ایران در حالیکه محدودیتهای قدرت آمریکا را در طول جنگ اخیر سنجیده و با دستاورد کنترل تنگه هرمز از این نبرد بیرون آمده، با روحیهای پیروزمندانه وارد مذاکرات با آمریکا در پاکستان شده است.
ویلیام وکسلر از اعضای ارشد شورای آتلانتیک و جز مقامات سابق پنتاگون هم درباره وضعیت ایران و آمریکا در مذاکرات آتش بس گفته است: «هر آنچه آمریکا میتوانست به سمت ایران پرتاب کند را بکار گرفت و آنها (ایرانیان) سربلند بیرون آمدهاند. اکنون ایرانیها هیچ توافقی را نمیپذیرند مگر آنکه چیزی باشد که در آن ترامپ و ونس منافع امنیت ملی ایالات متحده در خاورمیانه را کاملا رها کنند.»
رابین میلز مدیر اجرایی شرکت مشاوره انرژی «قمر» مستقر در دبی هم درباره موقعیت برتر ایران در مذاکرات با آمریکا گفته است: «ایران اکنون تحت چه فشاری است؟ هیچ فشاری. فشار واقعی اکنون بر تنگه هرمز است. ما شاهد کاهش ذخایر نفت در آسیا، سپس در اروپا و اکنون در ایالات متحده هستیم. اگر این روند ادامه یابد، افزایش قیمتها طی چند هفته آینده به شدت به ایالات متحده خواهد رسید.»
نظم جدید جهانی
مقاومت ایران در جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی باعث شده تا بسیاری از شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید در غرب آسیا خبر دهند.در این ارتباط نیز، «سارا فلاندرز »، تحلیلگر آمریکایی هم با اشاره به تحولات پس از جنگ اخیر، اعلام کرد که مقاومت ایران، کنترل تنگه هرمز و گسترش روند دلارزدایی، نشانههای شکلگیری نظمی جدید در جهان و کاهش نفوذ ایالات متحده است. سارا فلاندرز در یادداشتی با عنوان «پهپادهای ایران، تنگه هرمز و نظم نوین جهانی» در نشریه «ورکر ورد»، نوشت: تحولات اخیر نشان میدهد که موازنه قدرت در غرب آسیا بهطور قابلتوجهی تغییر کرده و ساختارهای پیشین تحت سلطه آمریکا در حال فرسایش است.
وی با اشاره به آتشبس اخیر، آن را نتیجه ایستادگی ایران دانست و تاکید کرد که تهران بدون پذیرش شروط آمریکا توانسته موقعیت خود را تثبیت کند. به گفته این تحلیلگر، انسجام داخلی ایران یکی از عوامل کلیدی در ناکامی سیاستهای واشنگتن بوده است.
فلاندرز همچنین به توانمندیهای نظامی ایران بهویژه در حوزه جنگ نامتقارن پرداخت و تاکید داشت که استفاده از پهپادها و موشکهای کمهزینه اما دقیق، در کنار تاکتیکهای دریایی مبتنی بر قایقهای تندرو، توانسته چالش جدی برای تجهیزات پیشرفته و پرهزینه آمریکا ایجاد کند.
وی با اشاره به آسیبپذیری سامانههای دفاعی آمریکا و متحدانش، نوشت که حملات گسترده پهپادی توانسته از لایههای دفاعی عبور کرده و کارآمدی این سامانهها را زیر سؤال ببرد.
